Marina İşletmecisi Sorumluluk Sigortası Nedir?
Marina işletmecisi sorumluluk sigortası, marina veya çekek yeri işletmecisinin, bakım, gözetim ve kontrolü altındaki başkalarına ait tekneler ve motorlarda meydana gelen zarar veya kayıplardan kanunen kendisine yöneltilen yükümlülükleri, poliçede yazılı limite kadar karşılamayı amaçlayan bir hukuki sorumluluk sigortasıdır. Bu çerçevenin merkezinde, sigortalının bakımı, gözetimi veya kontrolü altındaki mal kavramı (Care, Custody and Control, CCC) yer alır.
Poliçe tekne sahibinin kendi teknesine ilişkin hasarını karşılayan bir tekne sigortası değildir; teknenin fiziksel hasarı tekne sahibinin Tekne ve Makine (H&M) veya Yat ve Tekne poliçesinin konusudur. Marina sigortasında sorulan soru, işletmecinin hukuki sorumluluğunun doğup doğmadığı ve poliçenin bunu karşılayıp karşılamadığıdır.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş, belirli bir sigortacının kapasitesi, teminat taahhüdü veya fiyat teklifi anlamına gelmez. Sayfada yer alan wording bilgileri, bir sigortacı tarafından yayımlanmış ürün sayfasına ve sigorta şartları metnine dayanır; Türkiye'deki bütün sigortacıların kullandığı standart bir poliçe metni olduğu anlamına gelmez.
Deniz Turizmi Yönetmeliği m.51: Kimler İçin Zorunludur?
Deniz Turizmi Yönetmeliği m.51 (1) hükmüne göre, bu Yönetmelik kapsamında belgelendirilen deniz turizmi tesisi işletmelerinin, üçüncü şahıs mali mesuliyet veya marina sorumluluk veya liman sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.
- Yükümlülük, belgelendirilmiş deniz turizmi tesisi işletmeleri içindir. Bir marinanın veya çekek yerinin bu Yönetmelik kapsamında belgelendirilip belgelendirilmediği ayrıca doğrulanmalıdır.
- Hükümdeki ifade "veya" ile bağlanmış seçenekler içerir: üçüncü şahıs mali mesuliyet, marina sorumluluk veya liman sorumluluk sigortası. Bu nedenle marina işletmecisi sorumluluk sigortası her marina için tek zorunlu poliçe olarak sunulmamalıdır; hangi seçeneğin yükümlülüğü karşıladığı işletmenin durumuna ve ilgili makamın değerlendirmesine bağlıdır.
- Madde 51'in ikinci fıkrası deniz turizmi araçları işletmelerine ilişkindir ve aracın mürettebatı ile üçüncü kişilere verebileceği zararları kapsayan sigortayı düzenler; yolcu taşıyan deniz araçları için ayrıca Deniz Araçları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sayfasına bakılabilir.
- Bir poliçenin yükümlülüğü karşılayıp karşılamadığı, poliçenin tesis faaliyetlerini ve istenen teminatı kapsayıp kapsamadığına bağlıdır.
Kapsanan Faaliyetler ve Care, Custody and Control (CCC)
Örnek alınan sigorta şartlarında teminat, sigortalının marinada, bakımı, gözetimi veya mahalinde kontrolü altındaki özel yatlar ve/veya ticari taşıma araçları ile bunların motorlarına gelen zararlar için, aşağıdaki operasyonlardan herhangi biri sırasında kanunen yöneltilen yükümlülükler bakımından verilir:
- Tamir, değiştirme ve bakım
- Depolama (karada saklama ve kışlama dahil olabilir; ayrıntı poliçede tanımlanır)
- Sigortalı tarafından kiralanan kızaklar, mahaller veya şamandıralarda gemiyi bağlama
- Tamir veya depolama ile bağlantılı olmayan çekme veya denize atma
- Geçici olarak yakıt veya çeşitli hizmet
Aynı sigortacının ürün sayfası, kontrol ve gözetim altında gerçekleştirilen onarım ve revizyon işlemlerini, depolamayı, kızağa almayı, boşluğa veya şamandıraya bağlamayı, sudan çıkarmayı veya suya indirmeyi ve yakıt ikmalini sayar; teknelerin taşınmasını ise sigortacı tarafından belirlenmiş limitlerle sınırlı olması kaydıyla ayrıca belirtir. Ürün sayfası ayrıca otopark yükümlülüğü, tesis riskleri ve kiracının yükümlülüklerini teminat başlıkları arasında sayar; bunların kapsamı poliçe klozlarında teyit edilmelidir.
- CCC şartı: Sorumluluk, tekne veya motorun işletmecinin bakım, gözetim veya kontrolü altında bulunduğu sırada doğan zararlara ilişkindir. Teknenin ne zaman ve hangi faaliyetle işletmecinin kontrolüne geçtiği ve bu kontrolün ne zaman sona erdiği (teslim anı) uyuşmazlık konusu olabilir; bağlama, kışlama ve karaya çekme sözleşmeleri bu açıdan önemlidir.
- Bağlama ve şamandıra hizmetleri: Kapsam, bağlamanın sigortalının kiraladığı veya işlettiği kızak, mahal veya şamandıralarda yapılmasına bağlanabilir; üçüncü kişi iskele veya şamandıralarında bağlama poliçede ayrıca yer almalıdır.
- Karaya çekme ve denize indirme: Kaldırma ve indirme operasyonları marina risklerinin önemli bir bölümüdür. Örnek şartlarda tamir veya depolamayla bağlantılı olmayan çekme ve denize atma operasyonları ayrı bir madde olarak sayılmıştır.
- Kaldırma ekipmanları ve operasyonel kapasite: Örnek şartlarda herhangi bir kaldırma aletinin, raylı kızağın veya kuru havuzun tescil edilmiş veya haddi belirli kaldırma kapasitesinin aşılmasından kaynaklanan kayıp ve hasar kapsam dışıdır (istisna c). Bu, kapasite sınırının sigortalının operasyonel sorumluluğunda kaldığı anlamına gelir; ekipmanın ruhsat, bakım ve muayene kayıtları underwriting açısından önemlidir.
- Depolama ve kışlama: Karada veya kapalı alanda saklanan tekneler sezonluk uzun süreli CCC riski oluşturur; örnek şartlarda, işletmecinin bakımı, gözetimi veya kontrolü sırasında meydana gelen zarar, malın sahibine tesliminden sonraki altmış gün içinde fark edilmedikçe kapsam dışıdır (istisna h). Bu, sigortacıya hasar bildirimi süresi değil, zararın tesliminden sonra fark edilmesine ilişkin bir kapsam koşuludur; her marina poliçesinde aynı sürenin bulunacağı anlamına gelmez.
- Yakıt ikmali ve yardımcı hizmetler: Yakıt ikmali ve çeşitli marina hizmetleri, şartlara göre kapsanan operasyonlar arasında sayılabilir; kirlilik, yangın ve patlama sonuçları ayrıca değerlendirilmelidir.
Bedeni Zarar Kapsamı: Kaynaklar Arasındaki Çelişki
Bedeni zarar (ölüm ve kişisel yaralanma) konusunda, aynı sigortacının yayımladığı iki kaynak arasında çelişki vardır. Bu sayfa, bedeni zararı otomatik bir teminat olarak sunmaz.
Tabloyu yatay kaydırarak tüm sütunları görebilirsiniz.
| Ürün sayfası | Sigorta şartları metni | |
|---|---|---|
| Bedeni zarar | Marina işletmecisinin teknede meydana gelen zarardan ve fiziksel yaralanma veya ölümden sorumlu olabileceğini belirtir; teminatlar arasında üçüncü şahıs ölüm veya fiziksel yaralanmaları sayılır. | Madde 6(a): poliçe ölüm veya kişisel yaralanmalarla ilgili olarak hiçbir yükümlülüğü kapsamaz. |
| Bağlayıcılık | Ürün sayfası, teminatın sigortacının marina işletmecileri sorumluluk sigortasına ilişkin klozlarına tabi olduğunu ve üst limite kadar verildiğini ifade eder. | Şartlar metni poliçenin istisnalarını açıkça sayar; metinde tarih veya sürüm bilgisi bulunmaz. |
| Sözleşmesel sorumluluk ve tesis riskleri | Tesis riskleri, otopark yükümlülüğü ve kiracının yükümlülükleri teminat başlıkları arasında sayılır. | Madde 6(b): sözleşme altında üstlenilen yükümlülük kapsam dışıdır. |
- Çelişkinin kaynağı: ürün sayfasındaki tanıtım anlatımı ile aynı sigortacının yayımladığı sigorta şartları metninin istisna maddesi. Her iki kaynak da 26 Ekim 2026 tarihinde incelenmiştir.
- Çelişki, mevcut kaynaklarla giderilememiştir: şartlar metninin tarihi veya sürümü belli değildir, ürün sayfasının atıf yaptığı "ilgili klozlar" ile poliçe teminat sayfası incelenmemiştir.
- Bu nedenle bedeni zarar, poliçeye ve ilgili klozlara bağlı bir konu olarak ele alınmalıdır. Bir marina işletmecisi sorumluluk poliçesi satın alınmadan önce ölüm ve yaralanmanın kapsanıp kapsanmadığı, kapsanıyorsa hangi kloz ve limitle kapsandığı, sigortacıdan yazılı olarak teyit edilmelidir.
- Bedeni zarar poliçede istisna ise, tesis ziyaretçilerinin ve üçüncü kişilerin yaralanma riski için genel üçüncü şahıs sorumluluk poliçesi gibi ayrı bir teminat değerlendirilebilir; çalışanlar bakımından işveren sorumluluğu ayrı bir konudur.
Limit, Savunma Giderleri, Muafiyet ve Coğrafi Sınır
- Limit: Örnek şartlarda sorumluluk limiti, poliçede kararlaştırılan ABD Doları tutarıdır. Limit tutarı, sigortacının marina için belirlediği ve poliçe sayfasında yazılan değerdir; bu sayfa bir limit önermez.
- Savunma giderleri: Örnek şartlarda yasal savunma masrafı, azami sorumluluğun içinde gösterilmiştir; yani savunma masrafları limiti azaltabilir. Savunma masraflarının sigortacının önceden yazılı muvafakati ile yapılması gerekir; sigortacı vekil belirleme ve savunmanın yönünü ve kontrolünü elinde tutma hakkına sahiptir.
- Alt limitler: Ürün sayfası, teknelerin taşınmasının sigortacı tarafından belirlenmiş limitlerle sınırlı olacağını belirtir. Başka alt limitlerin bulunup bulunmadığı poliçe sayfasından kontrol edilmelidir.
- Muafiyet: İncelenen kaynaklarda muafiyet tutarı veya oranı yazılı değildir; muafiyet poliçe sayfasında belirlenir.
- Coğrafi sınır: Örnek şartlara göre kapsanan operasyonlar, sigortalının marinası ve bitişik demirleme alanı ile bunlarla bağlantılı mahaller çerçevesinde değerlendirilir; metinde 25 mil ifadesi yer alır, ancak çeviri nedeniyle ifadenin tam anlamı belirsizdir. Coğrafi sınır poliçe sayfasındaki tanımdan teyit edilmelidir.
- Prim esası: Örnek şartlara göre prim, kararlaştırılan tutar üzerinden düzenlenir ve sigortalı, kapsanan operasyonlara ilişkin brüt masrafların kaydını tutar; sigortacı bu kayıtları inceleyebilir ve yıllık rapor isteyebilir.
Sözleşmesel Sorumluluk ve Marina Sözleşmeleri
Örnek şartlarda sözleşme altında üstlenilen yükümlülükler (ya da kanunlarca sigortalıya yüklenen yükümlülüklerin sözleşmeyle genişletilmesi) kapsam dışıdır (istisna b). Bu nedenle bağlama, kışlama, karaya çekme ve hizmet sözleşmelerindeki şartlar poliçeyle birlikte okunmalıdır.
- Sorumluluğu artıran veya tekne sahibine tazminat taahhüdü veren sözleşme maddeleri poliçe kapsamı dışında kalabilir.
- Sorumluluğu sınırlayan veya tekne sahibinin kendi sigortasına yönlendiren maddeler, hasar sonrası talep ve rücu süreçlerini etkiler; bu maddelerin geçerliliği hukuki değerlendirmeye bağlıdır.
- Tekne sahibinin poliçesinde işletmeciye karşı rücu hakkından feragat olup olmadığı ve işletmecinin poliçesindeki rücu hükümleri ayrıca kontrol edilmelidir; örnek şartlarda sigortalının rücu haklarının korunması ve sigortacıya devri düzenlenmiştir.
- Teslim tutanağı ve teslimden sonra zararın fark edilmesine ilişkin koşullar (örnek şartlarda altmış gün; istisna h) kapsam açısından önemlidir. Bu konu, sigortacıya yapılacak hasar bildiriminden ayrıdır ve poliçeden poliçeye değişebilir.
Tamir, Bakım ve Tadilat Faaliyetlerinin Sınırları
Örnek şartlar tamir, değiştirme ve bakımı kapsanan operasyonlar arasında sayar. Bununla birlikte hatalı imalat, malzeme veya tasarımı iyileştirmek için yapılan harcama ve masraflar (istisna i) ve sigortalının satış amacıyla elinde tuttuğu mal ile kiralama veya charter için kullandığı mülkün zararları (istisna e ve f) kapsam dışıdır.
- Marina içinde yapılan bakım ve onarımın kapsamı, işletmecinin kendi çalışanları ile mi yoksa alt yüklenicilerle mi yapıldığına göre değişir; sigortalının yüklenicilerinin veya çalışanlarının sahtekârlığı ve kötü davranışı örnek şartlarda istisnadır (istisna d).
- Tersane niteliğinde gemi onarımı ve büyük tadilat faaliyetleri için Gemi Onarım İşletmecileri Sorumluluk Sigortası değerlendirilmelidir; faaliyetin hangi poliçeye girdiği poliçe tanımlarına göre belirlenir.
- Tekne içinde işlem gören kaynak, sıcak çalışma ve yakıt sistemi işleri, yangın ve kirlilik sonuçları bakımından ayrı bir risk değerlendirmesi gerektirir.
Başlıca İstisnalar ve Poliçe Şartları
Örnek sigorta şartlarında poliçe aşağıdaki hallerde yükümlülük doğurmaz. Liste özettir; poliçe, klozlar ve teminat sayfası esas alınır.
- Ölüm veya kişisel yaralanma (madde 6a; bkz. Bedeni Zarar Kapsamı bölümü)
- Sözleşme altında üstlenilen yükümlülükler veya kanunların sigortalıya yüklediği yükümlülüklerin genişletilmesi (b)
- Kaldırma aleti, raylı kızak veya kuru havuzun tescilli ya da haddi belirli kaldırma kapasitesinin aşılması (c)
- Sigortalının veya yüklenicilerinin ya da çalışanlarının sahtekârlığı veya kötü davranışı (d)
- Satılık olarak tutulan mal (e)
- Kiralama veya charter için kullanılan mülk (f)
- Sigortalının yararına olan başka sigortanın kapsadığı kayıp, o sigortanın üzerindeki fazla kısım hariç (g)
- İşletmecinin bakım, gözetim veya kontrolü sırasında meydana gelen zarar, malın sahibine tesliminden sonraki altmış gün içinde fark edilmedikçe (h; kapsam koşuludur, bildirim süresi değildir)
- Hatalı imalat, malzeme veya tasarımı iyileştirme masrafları (i)
- Savaş, isyan ve benzeri siyasi ve askeri olaylar (j) ile nükleer riskler (k)
Örnek şartlarda sigortalıya düşen başlıca yükümlülükler şunlardır: zarara yol açabilecek durumun sigortacıya mümkün olan en kısa sürede bildirilmesi; sigortacının yazılı muvafakati olmadan yükümlülük kabul edilmemesi (yükümlülüğü kabul eden sigortalının poliçesi geçersiz olabilir); sigortacıyla işbirliği yapılması ve kayıpları önleyecek makul adımların atılması. Poliçenin iptali, taraflardan birinin diğerine otuz gün önceden yazılı bildirimiyle mümkündür; örnek şartlarda ayrıca sigortacıya karşı dava açılmasına ilişkin bir süre kaydı yer alır; bu kaydın sayısal süresi bu sayfada genel bir kural olarak verilmemiştir. Hasar bildirimi yükümlülüğü ile istisna (h)'deki zararın tesliminden sonra fark edilmesi koşulu birbirinden ayrıdır: ilki sigortalının sigortacıya karşı yükümlülüğü, ikincisi kapsam koşuludur.
Dava süresi kaydı hakkında: Türk hukukunda sigorta sözleşmesinden doğan istemlerin zamanaşımı TTK m.1420 ile düzenlenir; sorumluluk sigortalarında sigortacıya yöneltilecek tazminat istemleri için TTK m.1482 ayrıca hüküm getirir. TTK m.1452(2) ve m.1486(2), bu hükümlere aykırı sözleşme şartlarını geçersiz sayar. Bu nedenle örnek wording'deki bir süre kaydı, poliçenin tabi olduğu hukuk ve Türk hukukunun emredici hükümleriyle birlikte değerlendirilmelidir. Bu sayfa, söz konusu kaydın geçerliliği veya uygulanıp uygulanmayacağı konusunda hukuki sonuç içermez.
Tekne H&M, Gemi Onarım, Liman-Terminal ve P&I ile Fark
Tabloyu yatay kaydırarak tüm sütunları görebilirsiniz.
| Poliçe | Sigortalı | Esas konu | Marina açısından fark |
|---|---|---|---|
| Marina işletmecisi sorumluluğu | Marina ve çekek yeri işletmecisi | Bakım, gözetim ve kontrol altındaki üçüncü kişi tekneleri ve motorları için hukuki sorumluluk | Marinanın CCC sorumluluğu; kapsamı poliçe ve klozlarla belirlenir |
| Tekne ve Makine (H&M) / Yat sigortası | Tekne sahibi | Teknenin kendi fiziksel hasarı ve poliçedeki diğer teminatlar | Tekne sahibinin kendi teknesine ilişkin poliçesidir; marinanın sorumluluğunu karşılamaz |
| Gemi onarım işletmecileri sorumluluğu | Gemi onarım işletmesi (tersane) | Onarım ve tadilat faaliyetinden doğan sorumluluk | Tersane niteliğindeki onarım işleri için değerlendirilir; faaliyet tanımı poliçeye bağlıdır |
| Liman ve terminal operatörleri sorumluluğu | Liman ve terminal işletmecisi | Yükleme, boşaltma, elleçleme ve terminal faaliyetlerinden doğan sorumluluk | Ticari liman ve terminal faaliyetleri; marina faaliyetleri ayrı değerlendirilir |
| P&I | Gemi sahibi veya işleteni | Geminin işletilmesinden doğan armatör sorumlulukları | Gemi sahibinin sorumluluğudur; marina işletmecisinin tesis sorumluluğunun yerine geçmez |
Bu poliçeler birbirinin yerine otomatik olarak geçmez. Aynı olayda tekne sahibinin ve marina işletmecisinin poliçeleri birlikte devreye girebilir; bu durumda sorumluluğun kime ait olduğu, sözleşme şartları ve kusur dağılımı sonucu belirler.
Teklif ve Underwriting İçin Gerekli Bilgiler
- Marinanın konumu, bağlama kapasitesi, denizde ve karada tekne sayısı, tekne tipleri ve boyutları
- Deniz Turizmi Yönetmeliği kapsamında işletme belgesi bilgisi
- Kaldırma ve indirme ekipmanları: tip, kapasite, yaş, bakım ve muayene kayıtları, operatör deneyimi
- Depolama ve kışlama: karada, kapalı alanda veya denizde; yıllık kışlama tekne sayısı
- Bağlama ve şamandıra düzeni, iskele durumu ve fırtına maruziyeti
- Yakıt ikmali istasyonu ve yardımcı hizmetler
- Tamir, bakım ve tadilat faaliyetleri; kendi çalışanları ve alt yükleniciler
- Brüt gelir veya masraf bilgisi (prim esası için)
- Marina, bağlama ve kışlama sözleşmelerinin örnekleri; sorumluluk şartları
- Güvenlik, yangın ve acil durum önlemleri; geçmiş hasar ve olay bilgisi
- Mevcut poliçeler ve talep edilen limit ile muafiyet tercihi
Bu liste örnektir; istenen bilgi ve belgeler sigortacıya göre değişir. Kabul, ek bilgi talepleri ve şartlar ilgili sigortacıya aittir.
Kaynaklar ve Güncellik
- MAPFRE Sigorta, Marina İşletenleri Sorumluluk Sigortası ürün sayfası (26 Ekim 2026 tarihinde incelendi)
- MAPFRE Sigorta, Marina Operatörleri Sorumluluğu Sigorta Şartları (4 sayfalık PDF; tarih veya sürüm bilgisi yok; 26 Ekim 2026 tarihinde incelendi)
- Deniz Turizmi Yönetmeliği m.51 (RG 24/7/2009, 27298; 19/10/2022 tarihli 6229 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla değişik)
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1420, 1452, 1482 ve 1486 (ticaret.gov.tr'de yayımlanan metin; 26 Ekim 2026 tarihinde incelendi)
Yönetmelik metni, ikincil bir mevzuat derlemesinden okunmuştur; resmî metin ile karşılaştırılmalıdır. Sigorta şartlarının güncel sürümü incelenmemiştir ve bu sayfa onları bütün sigortacılar için geçerli bir standart olarak sunmaz. Son kontrol tarihi: 26 Ekim 2026.
Sık Sorulan Sorular
Marina işletmecisi sorumluluk sigortası neyi karşılar?
Marina sigortası her marina için zorunlu mudur?
Marina işletmecisi sorumluluk poliçesi ölüm ve yaralanmayı kapsar mı?
Kaldırma ekipmanının kapasitesi aşılırsa zarar karşılanır mı?
Marina sigortası ile tekne sahibinin sigortası arasındaki fark nedir?
Neolife'ın Rolü
Neolife Grup, marina faaliyetlerini, mevcut poliçeleri ve sözleşmeleri değerlendirerek sorumluluk ihtiyacının analiz edilmesine yardımcı olur, uygun sigorta çözümlerini araştırıp yerleştirme çalışması yürütür ve gelen teklifleri karşılaştırır. Bu, belirli bir sigortacının veya reasürörün kapasitesi, teminat verileceği veya prim taahhüdü anlamına gelmez; kabul ve şartlar ilgili sigortacıya aittir.