Tekne Savaş Riskleri Sigortası:
Hull War, Strikes ve İlgili Riskler

Tekne Savaş Riskleri Sigortası Nedir?

Tekne savaş riskleri sigortası, geminin savaş, grev ve kargaşa, terör, kötü niyetli eylem ve el koyma gibi nedenlerle uğradığı fiziksel kayıp veya hasarı ele alan ayrı sigorta yapısıdır. Piyasada Hull War, Strikes, Terrorism and Related Perils veya kısaca hull war olarak anılır.

Bu teminat H&M poliçesinin otomatik bir parçası değildir. H&M wording'i bu riskleri dışlar; dışlanan riskler ayrı bir wording ve ayrı prim ile, çoğunlukla ayrı iptal ve sona erme hükümleriyle ele alınır. Bu yapı yük sigortasındaki savaş ve grev klozlarından da ayrıdır; yük tarafı için Nakliyat Savaş ve Grev Sigortası sayfasına bakılabilir.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; belirli bir poliçenin kapsamı, bedeli, kabulü veya ödeme garantisi anlamına gelmez.

Savaş, Grev, Terör, Kötü Niyetli Eylem, El Koyma ve Piracy: Aynı Teminat Değildir

Aşağıdaki kavramlar günlük dilde birbirine karıştırılsa da teminat açısından ayrı ele alınır. Örnek olarak incelenen Institute War and Strikes Clauses Hulls-Time metninde (1/10/83) teminat konusu riskler şu başlıklar altında sıralanır:

• Savaş: Savaş, iç savaş, devrim, isyan veya bunlardan doğan iç karışıklık ve bir savaşan güce karşı veya onun tarafından yapılan düşmanca eylemler.
• Capture, seizure, arrest, restraint, detainment: Örnek wording'de bu terimler ve bunların sonuçları ayrı bir risk olarak sayılır.
• Derelict mayın, torpido ve silahlar: Terk edilmiş mayın, torpido, bomba ve benzeri savaş silahları.
• Grev ve kargaşa: Grevciler, lokavta uğrayan işçiler veya iş uyuşmazlığı, ayaklanma ya da halk hareketlerine katılan kişilerin neden olduğu kayıp ve hasar.
• Terör ve kötü niyetli eylem: Örnek wording'de terörist veya kötü niyetle ya da siyasi bir güdüyle hareket eden kişi riski ayrı bir madde olarak yer alır.
• El koyma ve kamulaştırma (confiscation, expropriation): Örnek wording'de ayrı bir risk olarak sayılır; ancak aynı metin belirli el koyma türlerini istisna tutar (aşağıya bakınız).

H&M Poliçesi ile Hull War ve Strikes Teminatının Ayrımı

Ayrıntılı H&M kapsamı için Tekne ve Makine Sigortası sayfasına bakılabilir.

İptal ve Otomatik Sona Erme Hükümleri

Örnek olarak incelenen hull war ve strikes wording'inde (1/10/83) iki farklı mekanizma yer alır:

• Bildirimle iptal: Sigortacı veya sigortalı 7 gün önceden bildirim vererek poliçeyi iptal edebilir; metin ayrıca, iptal bildiriminin süresi dolmadan yeni prim ve koşullar üzerinde anlaşılması hâlinde poliçenin yeniden devreye alınmasını öngörür.
• Otomatik sona erme: İptal bildirimi yapılmış olsun veya olmasın, örnek wording'de nükleer silahla düşmanca patlama, belirli büyük devletler arasında savaş çıkması veya geminin requisition'a (el konularak kullanıma veya mülkiyete alınmasına) tabi olması hâlinde poliçe kendiliğinden sona erer.
• Prim iadesi: İptal veya otomatik sona ermede, örnek wording'de net prim iadesi orantılı olarak yapılır.

Listed Areas ve Ek Prim Yaklaşımı

Londra piyasasında Joint War Committee (JWC), hull war, piracy, terrorism ve ilgili riskler için belirli bölgeleri listed areas olarak yayımlar. Bu liste zaman zaman güncellenir; yayımlanan circular metni, listenin bireysel poliçelere uygulanmasının ayrıca müzakereye bağlı olduğunu belirtir.

• Listed area dışında kalmak riskin bulunmadığı anlamına gelmez; listed area içinde olmak da teminatın verilmeyeceği anlamına gelmez.
• Listed area'ya giriş, geçiş veya liman çağrısı için sigortacıya önceden bildirim, ek prim veya ek koşul istenebilir.
• Ek prim, süre ve koşullar sefer, gemi ve piyasa koşullarına göre belirlenir; bu sayfada oran veya süre verilmez.
• Güncel liste Lloyd's Market Association (LMA) ve International Underwriting Association (IUA) kaynaklarından kontrol edilmelidir; bu sayfada sabit bir bölge listesi yer almaz.

Yaptırım ve coğrafi kısıtlar da teminat ve yerleştirme aşamasında ayrıca değerlendirilir.

El Koyma, Detainment ve Kamulaştırma

Örnek wording'de geminin ele geçirilmesi, tutulması veya kamulaştırılması riskleri ayrı hükümlerle ele alınır:

• Geminin serbest kullanım ve tasarrufundan sürekli 12 ay boyunca yoksun kalınması durumunda, yapısal tam kayıp değerlendirmesi bakımından sigortalının gemiye sahip olmaktan, geri alma ihtimali olmaksızın yoksun kaldığı kabul edilir.
• Geminin kayıtlı veya sahibi olduğu ülkenin hükümeti ya da kamu veya yerel makamının emri veya yetkisiyle yapılan el koyma, tutma ve kamulaştırma örnek wording'de istisnadır.
• Karantina düzenlemeleri veya gümrük ve ticaret mevzuatının ihlali nedeniyle yapılan tutma, olağan yargı süreci, teminat verilmemesi veya mali nedenler örnek wording'de istisnadır.
• Requisition ve pre-emption örnek wording'de istisnadır.

Bu nedenle bir el koyma olayının teminat altında olup olmadığı, olayın kim tarafından, hangi hukuki dayanakla ve hangi risk kategorisinde gerçekleştiğine ve poliçe wording'ine bağlıdır.

Örnek Wording'deki Başlıca İstisnalar

• Nükleer silahla savaş amaçlı patlama.
• Belirli büyük devletler arasında savaş çıkması (wording'de bu devletlerin listesi sürüme göre değişir).
• Requisition veya pre-emption.
• Gemi sicil devletinin veya sahibi olduğu ülkenin makamlarınca yapılan el koyma ve kamulaştırma.
• Karantina, gümrük ve ticaret mevzuatı ihlali, adli süreç ve mali nedenlerle yapılan tutma veya el koyma.
• Piracy (örnek wording'de istisna; H&M wording'inde ise teminat altındaki bir risk olarak geçer).
• Aynı kayıp için H&M wording'i veya başka bir sigorta kapsamında ödenebilecek tutarlar.
• Gecikme masrafları; yalnızca belirli ilkelere göre geri alınabilecek olanlar ayrıdır.

Loss of Hire, P&I, Yük ve Diğer Yapılarla İlişki

• Loss of Hire: Geminin kullanılamaması nedeniyle oluşan kira kaybı ayrı bir konudur; savaş ve grev kaynaklı bir olayın bu yapıda nasıl ele alınacağı poliçeye bağlıdır. Ayrıntı için Loss of Hire sayfasına bakılabilir.
• P&I: Geminin işletilmesinden doğan sorumluluklar H&M ve hull war teminatından ayrıdır; savaş riskleri bakımından P&I wording'i ve ilgili kulüp veya sigortacı kuralları ayrıca incelenmelidir. Ayrıntı için P&I sayfasına bakılabilir.
• Yük: Gemideki yük bu poliçenin konusu değildir; yük için Institute War Clauses (Cargo) ve Institute Strikes Clauses (Cargo) gibi ayrı klozlar kullanılır. Bkz. Nakliyat Savaş ve Grev Sigortası.
• H&M: Savaş ve grev teminatı H&M'in dışında, ayrı bir prim ve ayrı bir iptal mekanizmasıyla çalışır; iki poliçenin süreleri ve koşulları uyumlu olmak zorunda değildir.

Sigortalanabilir Menfaat ve Taraflar

• Gemi maliki: Gemideki ekonomik menfaat, teminatın temel dayanağıdır.
• İşleten ve kiracı: Bareboat charter ve benzeri yapılarda menfaat ve sigorta yükümlülüğü sözleşmeye göre değişir.
• Finansman tarafları: Gemi finansmanı yapılarında finansman sözleşmeleri sigorta ve ek sigortalı (additional assured) şartları getirebilir; bunlar poliçe wording'ine ve sözleşmeye göre değerlendirilir.

Menfaat sahibi, sigorta bedeli ve teminat yapısı poliçede tanımlanır.

Türkiye'de Yerleştirme ve Mevzuat Çerçevesi

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.15 uyarınca Türkiye'de yerleşik kişiler, Türkiye'deki sigortalanabilir menfaatlerini Türkiye'de faaliyette bulunan sigorta şirketlerine yaptırmak zorundadır. Aynı maddede yurt dışında yaptırılabilecek sigortalar sayılmıştır. Bunlar arasında gemiler için iki ayrı tekne sigortası istisnası ve gemilerin işletilmesinden doğan sorumluluk sigortası bulunur. Dış kredi ile satın alınan gemilerde tekne sigortası yalnızca dış kredi miktarıyla sınırlı olarak ve dış borç ödeninceye kadar yurt dışında yaptırılabilir; yurt dışından finansal kiralama yoluyla getirilen gemilerde ise finansal kiralama sözleşmesi süresiyle sınırlı olarak yaptırılabilir.

Bu istisnalara ek olarak bir Bakanlar Kurulu kararıyla Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı gemi ve yatların sigortaları da bu kapsama dahil edilmiştir.

Tekne tarafındaki istisnalar yük taşımasına ilişkin istisnadan farklı bir hukuki yapıdadır. Hull war ve strikes teminatının bir geminin durumuna göre Türkiye'de mi, yurt dışında mı yerleştirilebileceği, geminin sicili, finansman yapısı, kanunun ve ikincil düzenlemelerin güncel hâli ve poliçenin niteliğine bağlıdır; ikincil düzenlemeler ve Hazine ve Sigortacılık mevzuatı güncel hâliyle kontrol edilmelidir.

Teklif ve Underwriting İçin Gerekli Bilgiler

• Gemi adı, IMO numarası, bayrak, klas, tip, yaş ve tonaj
• Sigorta bedeli ve mevcut H&M yapısı
• Sefer bölgesi, güzergâh ve liman çağrıları
• Listed area veya riskli bölge geçişleri ve bekleme (anchorage) planları
• Kaptan ve mürettebat uyruğu ve emniyet uygulamaları
• Malik, işletici ve finansman yapısı; yaptırım taraması bilgileri
• Geçmiş hasar ve olay bilgisi
• Talep edilen teminat kapsamı, limit ve muafiyetler

Bu liste örnektir; istenen bilgi ve belgeler sigortacıya ve poliçe yapısına göre değişir ve her sigortacı için zorunlu tek bir standart form olarak okunmamalıdır. Kabul, ek bilgi talepleri ve şartlar ilgili sigortacıya aittir.

Sık Sorulan Sorular

Neolife'ın Rolü

Neolife Grup, gemi ve sefer bilgilerini değerlendirerek ihtiyaca uygun teminat yapısını belirleyebilir, uygun sigorta ve reasürans çözümlerini araştırıp yerleştirme çalışması yürütebilir ve gelen teklifleri karşılaştırır. Bu, belirli bir sigortacının veya reasürörün hull war kapasitesi, teminatın kabulü, fiyat veya ödeme taahhüdü anlamına gelmez; bunlar ilgili sigortacı ve poliçe şartlarına bağlıdır.

Tekne Savaş Riskleri Teklifi İsteyin →