Loss of Hire Sigortası Nedir?
Loss of Hire (LOH), geminin poliçede tanımlanan sigortalı olay (insured peril) nedeniyle gelir getirici faaliyetini sürdürememesinden doğan ve teminat kapsamındaki gelir kaybını ele alan bir sigorta çözümüdür. Hangi gelir unsurunun (örneğin kira geliri), hangi günlük tutarla ve hangi koşullarda sigortalandığı poliçe wording'inde belirlenir.
Teminat, geminin fiziksel hasarını veya onarım bedelini karşılamaz; bunlar için ayrı teminatlar (örneğin Tekne ve Makine sigortası) söz konusudur. Loss of Hire, wording'in aradığı koşullar gerçekleştiğinde, poliçede tanımlanan yöntemle hesaplanan gelir kaybını konu alır.
Kapsam sözleşmeye bağlıdır. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; belirli bir poliçenin kapsamı, bedeli veya ödeme garantisi anlamına gelmez.
Kimler İçin Uygundur?
Gemi malikleri ve işletenler, özellikle geminin gelir getirici faaliyeti (örneğin kira sözleşmesi kapsamındaki çalışma) kesintiye uğradığında finansal yükümlülüklerini sürdürmekte zorlanabilecek işletmeler Loss of Hire ihtiyacı duyabilir. Finansman sağlayan kuruluşların bu teminatı isteyip istemediği finansman sözleşmesine bağlıdır. Uygunluk, kabul ve şartlar ilgili sigortacıya aittir. Kiracı tarafının sözleşmesel sorumlulukları için Gemi Kiracısı Sorumluluk Sigortası sayfasına bakın.
Hangi Gelir Kaybı Risklerini Ele Alır?
LOH, geminin gelir getirici faaliyetine ara vermesinin, poliçe kapsamındaki finansal sonucunu ele alır. Aşağıdaki unsurlar poliçede belirlenir:
- Sigortalı olay (insured peril): Gelir kaybını doğuran olayın poliçede tanımlanması. Bazı wording'lerde bu olay, gövde ve makine hasarı gibi tanımlı hasar olaylarına bağlanır; bağlantının biçimi wording'e göre değişir.
- Faaliyet kesintisi: Geminin sigortalı olay nedeniyle gelir getirici faaliyetini sürdürememesi ve bunun poliçedeki ölçütlere göre belirlenmesi.
- Günlük tazminat (daily indemnity): Tazminatın poliçede belirlenen günlük tutar üzerinden, bekleme süresi ve tazminat dönemi sınırları içinde hesaplanması.
- Sigortalının gelir kaybı: Teminatın, poliçede tanımlanan gelir unsuruna ve sigortalıya ilişkin kaybı konu alması.
Tekne ve Makine (H&M) ile İlişkisi
| H&M | Loss of Hire | |
|---|---|---|
| Konu | Geminin gövde ve makinesindeki fiziksel hasar | Poliçede tanımlı olay nedeniyle ortaya çıkan gelir kaybı |
| Tazminat esası | Hasar ve onarım bedeli (poliçe şartlarına göre) | Poliçede belirlenen günlük tazminat (bekleme süresi ve tazminat dönemi içinde) |
| Belirleyen | H&M poliçesi ve wording'i | Loss of Hire poliçesi ve wording'i |
H&M ve Loss of Hire farklı teminat ihtiyaçlarını karşılar: H&M fiziksel gövde ve makine zararını, Loss of Hire ise şartları gerçekleşen gelir kaybını konu alır. Biri diğerinin yerine geçmez.
LOH teminatının hangi hasar olaylarına bağlandığı wording'e göre değişir. Bazı yapılarda LOH, H&M kapsamındaki bir hasar olayına bağlanabilir; bu bağlantının biçimi ve ayrıca yürürlükte bir H&M poliçesinin aranıp aranmadığı wording'den doğrulanmalıdır, genel bir kural olarak varsayılmamalıdır. Ayrıca bir hasarın H&M kapsamına girebilecek nitelikte olması ile H&M sigortası altında gerçekten ödenmiş olması aynı şey değildir; LOH şartlarının hangisini aradığı poliçeye bağlıdır. H&M tarafı için Tekne ve Makine Sigortası sayfasına bakın.
Off-Hire ile Farkı
| Charterparty off-hire hükmü | Loss of Hire poliçesi | |
|---|---|---|
| Dayanak | Kira sözleşmesi (charterparty) hükmü | Sigorta sözleşmesi (poliçe wording'i) |
| Taraflar | Malik ve kiracı | Sigortalı ve sigortacı |
| Tetikleyici | Charterparty'de tanımlı off-hire olayları | Poliçede tanımlı sigortalı olay ve şartlar |
| Sonuç | Kira ödemesinin durması veya azalması hakkı | Şartlar sağlanırsa poliçeye göre hesaplanan tazminat |
| Süre | Charterparty'deki hükümler | Poliçedeki bekleme süresi ve tazminat dönemi |
Charterparty'deki off-hire hükmü ile Loss of Hire poliçesinin ödeme şartları aynı değildir. Her off-hire durumu otomatik olarak sigortalı zarar oluşturmaz; her gelir kaybı da LOH kapsamında değildir.
Bekleme Süresi ve Tazminat Dönemi
Bekleme süresi (waiting period), tazminat ödenmeye başlamadan önce sigortalının kendi payında kalan süredir. Günlük tazminat tutarı (daily indemnity) ve azami tazminat dönemi (indemnity period) de poliçede belirlenir. Bu unsurlar için tek bir standart yoktur; süreler ve tutarlar geminin türüne, faaliyetine, kira sözleşmesine ve sigortacının değerlendirmesine göre farklılaşır.
Teklif aşamasında özellikle şunların netleştirilmesi gerekir:
- Bekleme süresinin nasıl sayıldığı (örneğin olay başına mı, ardışık günler üzerinden mi) ve hangi tarihte başladığı
- Günlük tazminat tutarı ve hangi gelir unsurunu temsil ettiği
- Azami tazminat dönemi ve poliçe dönemi içindeki toplam limit
- Onarım sürecinde elde edilen alternatif gelirin veya azaltma (mitigation) giderlerinin tazminatı nasıl etkilediği
Önemli İstisnalar ve Teminat Sınırları
Aşağıdakiler örnektir; liste tam değildir ve poliçeye göre değişir.
- Total Loss ve Constructive Total Loss: Actual Total Loss veya Constructive Total Loss hâllerinde LOH teminatının nasıl işlediği poliçeye göre değişir; bu hâller için genel bir kapsam vaadi yoktur.
- Korsanlık, el koyma/alıkoyma, savaş ve grev: Piracy, arrest/detention, war, strike ve benzeri riskler otomatik olarak kapsamda değildir; farklı sigorta yapıları, özel klozlar veya genişletmeler gerekebilir.
- Poliçede tanımlı olmayan olaylar ve gelir unsurları: Sigortalı olay veya sigortalı gelir olarak tanımlanmayan kayıplar teminat dışında kalabilir.
- Bekleme süresi ve limitler: Bekleme süresi içindeki kayıp sigortalıda kalır; günlük tazminat, azami tazminat dönemi ve limit aşımı karşılanmaz.
- Poliçe koşullarına uyum: Bildirim yükümlülükleri ve poliçedeki diğer koşullara uyum tazminatı etkileyebilir.
Nordic Marine Insurance Plan gibi bazı standart sözleşme rejimleri loss of hire için kendi kurallarını getirir (Plan'ın Chapter 16'sı loss of hire sigortasını düzenler). Hangi rejimin veya wording'in uygulandığı poliçeye bağlıdır; hiçbir metin tüm LOH poliçelerinde standart kabul edilmemelidir.
Teklif İçin Gerekli Bilgi ve Belgeler
- Gemi türü, bayrak, klas, tonaj ve yaş
- Faaliyet alanı ve ticaret bölgeleri
- Mevcut Tekne ve Makine (H&M) sigorta bilgisi
- Charterparty bilgileri (kira türü, kira bedeli, off-hire hükmü)
- Günlük gelir ve talep edilen günlük tazminat tutarı
- Talep edilen bekleme süresi ve azami tazminat dönemi
- Hasar ve kesinti (off-hire) geçmişi
Bu liste örnektir; istenen bilgi ve belgeler sigortacıya ve ürüne göre değişir. Kabul, ek bilgi talepleri ve şartlar ilgili sigortacıya aittir.
Sık Sorulan Sorular
Loss of Hire sigortası ne işe yarar?
Loss of Hire ile Tekne ve Makine (H&M) sigortası aynı şey mi?
Off-hire süresi otomatik olarak sigortalı zarar sayılır mı?
Bekleme süresi ve tazminat dönemi ne kadardır?
Total loss, korsanlık, el koyma, savaş ve grev Loss of Hire kapsamında mıdır?
Neolife'ın Rolü
Neolife Grup, denizcilik müşterilerinin gelir kaybı risklerini ve mevcut sigorta korumalarını değerlendirerek uygun Loss of Hire teminat seçeneklerinin araştırılması ve tekliflerin karşılaştırılması süreçlerinde brokerlik hizmeti sunar.
Teminatın kabulü, kapsamı, limitleri ve tazminatın ödenmesi ilgili sigortacının kurallarına ve poliçe şartlarına tabidir.