Offshore Enerji Sigortası Nedir?
Offshore enerji sigortası, denizde kurulan ve işletilen enerji varlıklarının — deniz üstü rüzgâr santralleri, denizaltı enerji kabloları ve offshore petrol/doğalgaz tesisleri — inşaat, kurulum ve işletme dönemlerindeki risklerini ele alan sigorta çözümlerinin genel adıdır. Tek bir standart poliçe değildir; varlığın türüne ve yaşam döngüsü aşamasına göre inşaat tüm riskleri, işletme dönemi maddi hasar, kuyu kontrolü, sorumluluk ve gelir kaybı teminatları bir araya getirilir.
Kara tesisleri için geçerli sigorta yapısı offshore için otomatik olarak eşdeğer kabul edilmemelidir: deniz ortamı, kurulum gemileri, hava pencereleri, erişim kısıtları ve denizcilik poliçeleriyle sınırlar underwriting yapısını değiştirir. Kara RES için Rüzgâr Enerjisi Sigortası, kara petrol ve doğalgaz tesisleri için Petrol ve Doğalgaz Sigortaları sayfasına bakınız. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; belirli bir sigortacının kapasitesi, teminatın kabulü, fiyat veya ödeme taahhüdü anlamına gelmez.
Offshore Rüzgâr, Denizaltı Kablo ve Offshore Petrol/Doğalgaz
Tabloyu yatay kaydırarak tüm sütunları görebilirsiniz.
| Ana risk odağı | Tipik poliçe bileşenleri | Sınır notu | |
|---|---|---|---|
| Offshore rüzgâr | Temel ve türbin kurulumu, deniz ortamı korozyonu, erişim ve onarım için hava penceresi | Offshore inşaat tüm riskleri (CAR/EAR), işletme dönemi OAR/PD, MB, BI, DSU/ALOP, sorumluluk | Kurulum gemileri genellikle denizcilik poliçelerinde; sabit yapı ve türbin enerji/inşaat poliçesinde değerlendirilir (wording'e bağlıdır) |
| Denizaltı enerji kabloları | Gemi ankrajı, balıkçılık, zemin hareketi, kurulum hasarı, bağlantı noktalarında yorulma | Kablo kurulum ve işletme teminatı, BI; denizcilik poliçeleriyle koordinasyon | Gemi çarpması ve ankraj hasarında kablo sahibi ile gemi sorumluluğu ilişkisi |
| Offshore petrol ve doğalgaz | Platform ve üretim birimi yangın/patlaması, kuyu kontrolü, deniz altı ekipman | Offshore property (OAR/PD), Control of Well ve Operator's Extra Expense, enerji sorumluluğu, BI | FPSO gibi yüzer birimlerin denizcilik mi enerji poliçesinde olduğu wording'e bağlıdır |
Offshore Rüzgâr Santralleri
Offshore rüzgâr projeleri, aynı türbin teknolojisini kullansa bile kara RES'ten farklı bir risk yapısına sahiptir.
- Temel kurulumu: Monopile veya jacket gibi temellerin çakılması/yerleştirilmesi, deniz tabanı koşulları ve kurulum gemisi operasyonları; kurulum faaliyetlerinin bağımsız bir deniz garanti sorveyörü (marine warranty surveyor, MWS) onayına tabi tutulması istenebilir; gereklilik poliçeye ve sözleşmeye bağlıdır.
- Türbin montajı: Jack-up gemi, kaldırma operasyonları ve hava penceresi; bekleme süreleri ve gecikme maliyeti.
- Deniz ortamı: Tuzlu ortamda korozyon, kaplama hasarı, yorulma ve yapısal bütünlük; erişim güçlüğü nedeniyle uzayan onarım süreleri.
- Gelir kaybı: Onarım için gemi ve hava penceresi gerekliliği BI bekleme süresi ve tazminat dönemini kara RES'e göre daha uzun belirleyebilir; DSU/ALOP inşaat hasarına bağlıdır.
- Sorumluluk: Denizcilik faaliyetleriyle etkileşim (gemi çarpması, seyrüsefer); denizcilik sorumluluğu ile koordinasyon gerekir.
- Nakliye ve proje kargo: Türbin bileşenlerinin deniz yoluyla taşınması Nakliyat ve proje kargo yapısında ayrıca değerlendirilir.
Türbin bileşenleri ve seri hasar konuları için Rüzgâr Enerjisi Sigortası sayfasına bakınız; bu sayfadaki bileşen bilgileri offshore için de bir başlangıç noktasıdır ancak yeterli değildir.
Denizaltı Enerji Kabloları
Offshore rüzgâr parklarını kıyıya bağlayan ihraç kabloları ve ülkeler arası enerji bağlantıları, projenin kritik arıza noktalarından biri olabilir; kablo hasarları offshore projelerde önemli bir hasar kalemi olarak değerlendirilir (bu sayfa sıklık veya tutar oranı vermez).
- Gemi ankrajı ve balıkçılık faaliyeti: Dip kablo hasarının yaygın nedenlerinden; gömme derinliği ve koruma önlemleri sorgulanır.
- Zemin hareketi: Taban aşınması (scouring), kayma veya deprem.
- Kurulum hasarı: Serme, gömme ve bağlantı sırasında kablonun zarar görmesi.
- Yorulma: Platform veya türbin temeli girişinde ve dinamik kablo bölümlerinde yorulma.
- Onarım: Özel gemi, ekipman ve yedek kablo gerekir; temin süresi gelir kaybını belirler.
- Gelir kaybı: Tüm üretimi devre dışı bırakan kablo hasarı için tazminat dönemi buna göre belirlenmelidir.
Kablo hasarı için kablo sahibinin poliçesi ile hasara neden olan geminin sorumluluğu (P&I ve H&M) birbirine bağlanabilir; rücu hakları ve koordinasyon poliçelerden doğrulanmalıdır. Bkz. P&I Sigortası.
Offshore Petrol ve Doğalgaz Tesisleri
Offshore petrol ve doğalgaz varlıkları sabit ve yüzer platformları, FPSO gibi yüzer üretim birimlerini, deniz altı üretim sistemlerini ve bağlantılı boru hatlarını kapsar. Karadaki arama ve üretim ile rafineri, LNG ve boru hattı faaliyetleri için Petrol ve Doğalgaz Sigortaları sayfasına bakınız.
- Platform ve üretim birimi: Yangın, patlama ve yapısal hasar; offshore property (OAR/PD) ve işletme kesintisi (BI) teminatları.
- Kuyu kontrolü (Control of Well): Kontrolsüz kuyu akışı halinde kuyuyu kontrol altına alma, yeniden sondaj ve kuyuyu güvenli hale getirme maliyetleri; Operator's Extra Expense (OEE) ile genellikle birlikte yapılandırılır. Her sondaj faaliyeti için otomatik teminat sağlanmaz; kuyu bilgileri ve sondaj programı değerlendirilir.
- Kirlilik ve çevre: Sızıntı (seepage) ve kirlilik temizleme maliyetleri ile çevresel sorumluluk; enerji sorumluluğu ve çevre poliçeleri arasındaki sınır poliçeye bağlıdır. Bkz. Çevresel Kirlilik Sorumluluk Sigortası.
- Enerji sorumluluğu: Operatörün üçüncü şahıs, ortak ve yüklenici ilişkilerinden doğan sorumluluğu; sözleşmeler genellikle karşılıklı tazmin (knock-for-knock) yapıları içerir.
- Deniz altı ekipman: Kontrol hattı, akış hattı ve manifold hasarı.
- İnşaat ve kurulum: Offshore inşaat dönemi riskleri ayrı bir inşaat teminatı gerektirir.
- Gelir kaybı: Üretim kesintisi; kuyu ve platform bağımlılığı BI süresini belirler.
Denizcilik Poliçeleri ile Enerji Poliçesi Sınırı
Offshore projelerde varlıklar hem gemi hem sabit yapı özellikleri taşıyabilir. Hangi varlığın hangi poliçede yer aldığı açıkça belirlenmezse boşluk veya çift sigorta doğabilir.
Tabloyu yatay kaydırarak tüm sütunları görebilirsiniz.
| Genellikle denizcilik poliçesi | Genellikle enerji poliçesi | Dikkat edilecek nokta | |
|---|---|---|---|
| Kurulum ve destek gemileri | Gemi sahibinin Hull & Machinery ve P&I poliçeleri; Tekne ve Makine Sigortası | Projenin inşaat teminatı genellikle geminin kendi hasarını kapsamaz; kurulum gemisinin poliçeye özel olarak dahil edilmesi veya ayrı düzenlenmesi poliçe wording'ine bağlıdır | Charter sözleşmeleri ve karşılıklı sorumluluk şartları |
| Sabit yapılar, türbin ve temeller | Gemi poliçeleri kapsamı dışındadır | Offshore inşaat ve işletme poliçesi | Kurulum anında hangi poliçenin devrede olduğu |
| FPSO gibi yüzer birimler | Gemi niteliğine göre H&M ve P&I gündeme gelebilir | Üretim ekipmanı ve işletme enerji poliçesinde olabilir | Wording'e bağlıdır; boşluk ve çift sigorta riski |
| Gemi çarpması ve kablo hasarı | Çarpan geminin P&I ve H&M sorumluluğu | Yapı veya kablo sahibinin offshore poliçesi | Rücu hakları ve limitler |
| Kuyu kontrolü ve kirlilik | Gemi kaynaklı kirlilik P&I kapsamında olabilir | Kuyu kontrolü ve OEE enerji poliçesinde | Kirliliğin kaynağına göre poliçe ayrımı |
Piyasa ve Kapasite Notu
Offshore enerji riskleri çoğunlukla uzmanlaşmış uluslararası sigorta ve reasürans piyasalarında değerlendirilir ve kapasite projeye, konuma ve teknolojiye göre değişir. Bu sayfa belirli bir kapasite, limit veya kabul anlamına gelmez; Neolife değerlendirme ve yerleştirme çalışması yürütür, kabul ilgili sigortacıya aittir. Reasürans yapısı için Reasürans Brokerliği sayfasına bakınız.
Türkiye'de Çerçeve ve Sigorta
Türkiye'de petrol ve doğalgaz arama ve üretim faaliyetleri Türk Petrol Kanunu çerçevesinde, elektrik üretim faaliyetleri ise EPDK lisanslama çerçevesinde yürütülür; deniz yetki alanlarındaki faaliyetlerde ilgili kurumların izin ve ruhsat koşulları geçerlidir. Kara petrol ve LPG piyasası lisansları için öngörülen sigorta yükümlülükleri (5015 sayılı Kanun m.15, 5307 sayılı Kanun m.13 ve Petrol Piyasasında Sigorta Yükümlülükleri Hakkında Tebliğ) deniz yetki alanlarındaki faaliyetlere otomatik olarak uygulanmış sayılmaz; uygulanabilirlik lisans veya ruhsat türüne ve faaliyetin niteliğine göre ayrıca belirlenmelidir. 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu'ndaki yatırım teminatı ve zarar karşılama teminatı idari/mali teminattır, sigorta poliçesi değildir. Finansman sözleşmelerinden doğan sigorta gereklilikleri ayrıca doğrulanmalıdır.
Teklif İçin Hangi Bilgiler İstenir?
- Varlık türü (offshore rüzgâr, kablo, platform/FPSO, deniz altı sistem), konum, su derinliği ve deniz tabanı koşulları
- Proje programı, kurulum yöntemi, kullanılacak gemiler ve hava penceresi planı; marine warranty surveyor ataması
- Temel, türbin, kablo ve ekipman tasarım belgeleri; üreticiler
- Petrol/doğalgaz için: kuyu programı, sondaj ünitesi bilgisi, kuyu kontrolü ve acil müdahale planı
- Sigorta bedeli, talep edilen BI/DSU süresi ve sorumluluk limitleri
- Yüklenici ve charter sözleşmelerindeki sorumluluk ve tazmin şartları
- Çevresel etki ve kirlilik müdahale planları
- Finansman sağlayan kuruluşun sigorta şartları ve hasar geçmişi
Bu liste örnektir; istenen bilgi ve belgeler sigortacıya ve poliçe yapısına göre değişir.
Sık Sorulan Sorular
Offshore enerji sigortası nedir?
Kara RES sigortası offshore rüzgâr için de geçerli midir?
Denizaltı kablo hasarı hangi poliçeden karşılanır?
Marine H&M ve P&I ile enerji poliçesi arasındaki fark nedir?
Control of Well (kuyu kontrolü) nedir?
Offshore projelerde DSU/ALOP nasıl çalışır?
Offshore enerji için sigorta kapasitesi var mı?
Türkiye'de offshore enerji sigortası zorunlu mudur?
Neolife'ın Rolü
Neolife Grup, ilgili bilgi ve sözleşmeleri değerlendirerek uygun yerel sigorta ve reasürans çözümlerini araştırabilir, yerleştirme çalışması yürütebilir ve gelen teklifleri karşılaştırabilir. Bu, belirli bir sigortacının veya reasürörün kapasitesi, teminatın kabulü, fiyat veya ödeme taahhüdü anlamına gelmez; bunlar ilgili sigortacının kurallarına, mevzuata ve poliçe şartlarına tabidir.