Elektronik Cihaz Sigortası Nedir?
Elektronik cihaz sigortası (EEI — Electronic Equipment Insurance), poliçe cetvelinde yazılı elektronik makine, teçhizat ve bilgi işlem sistemlerinin ani ve beklenmedik sebeplerle uğradığı maddi hasarı ele alan bir mal sigortasıdır. SEDDK'nın yayımladığı Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları'na göre teminat, cihazın deneme devresinden sonra normal çalışır halde iken, aynı işyerinde temizleme, bakım, revizyon ve yer değiştirme esnasında veya dururken meydana gelen hasarlara ilişkindir.
Cihazlar poliçenin ayrılmaz parçası olan cetvelde cinsi, sayısı, yapım yılı, niteliği ve sigorta kıymetiyle yazılır. Sayfanın iki alt bölümü, sabit cihazlar ve taşınabilir cihazlar, bu cetvel ve sigortalı mahal ilişkisi üzerinden ayrılır.
Genel Şartlara Göre Teminat Sebepleri
Genel Şartlar, önceden bilinmeyen ani ve beklenmedik her türlü sebepten doğan maddi ziya ve hasarın gerektirdiği tamirat masraflarını ve ikame bedellerini teminat altına alır. Sebepler arasında şunlar örnek olarak sayılmıştır:
- İşletme personelinin veya üçüncü kişilerin ihmali, kusuru, hatası, dikkatsizliği veya sabotajı
- Sigortalı kıymetlerin bulunduğu mahallerde yapılan hırsızlık veya hırsızlığa teşebbüs
- Hatalı dizayn ve malzeme
- Kısa devre, yüksek voltaj ve endüksiyon akımının etkileri
- Yangın, yıldırım, her türlü infilak ve bunlar sebebiyle yapılan söndürme, yıkma ve kurtarma işlemleri
- Kavrulma, kararma, duman ve is
- Deprem hariç fırtına, sel, yer kayması ve toprak çökmesi gibi tabii afetler
- Su ve rutubet etkisi ve bunlardan doğan korozyon hasarları
- Başka şekilde istisna edilmeyen diğer ani ve beklenmedik sebepler
Bu liste Genel Şartların örneklerini yansıtır; her sebebin poliçede aynen geçerli olması gerekmez. Özel şartlar ve istisnalar için aşağıdaki bölümlere bakınız.
Sabit Elektronik Cihazlar
Sabit cihazlar, poliçede yazılı sigortalı mahalde kurulu ve kullanılan cihazlardır. Genel Şartlar bu cihazların normal çalışırken, temizleme, bakım, revizyon ve yer değiştirme esnasında veya dururken uğradığı ani hasarı kapsama alır. Tipik örnekler arasında sunucu ve veri merkezi ekipmanı, tıbbi görüntüleme ve laboratuvar cihazları, kontrol ve ölçüm sistemleri, iletişim ve yayın sistemleri, güvenlik ve kamera sistemleri sayılabilir; her cihazın poliçe cetvelinde yer alması gerekir.
- Sigorta bedeli: Genel Şartlara göre cihazın nakliye, montaj, gümrük, vergi ve harç masrafları dahil yeni ikame bedeline eşit olması esastır.
- Bakım yükümlülüğü: Sigortalı, cihazları normal bakımlı ve işler halde bulundurmak, imalatçının kullanma, kontrol ve bakım esaslarına uymak ve aşırı yüklemeyi önlemekle yükümlüdür.
- Deneme devresi: Teminat, deneme devresinden sonraki normal çalışma dönemi için tanımlanmıştır; kurulum ve devreye alma aşaması için montaj sigortalarına bakılır.
Taşınabilir Cihazlar ve Sigortalı Mahal Dışı Kullanım
Taşınabilir cihazlar (örneğin dizüstü bilgisayar, tablet, saha ölçüm ve test cihazları, taşınabilir tıbbi cihazlar) sigortalı mahal ile bağlantısı açısından ayrı değerlendirilmelidir. Genel Şartlar bu konuda açık bir sınır koyar:
- Mahal dışı kullanım ve sevkiyat: Seyyar ve taşınabilir elektronik cihazların poliçede yazılı sigortalı mahal dışındaki kullanım ve sevkiyatları sırasındaki ziya ve hasarlar, aksine sözleşme yoksa teminat dışındadır (Genel Şartlar m.2/b).
- Hırsızlık: Genel Şartlarda sayılan hırsızlık sebebi, sigortalı kıymetlerin bulunduğu mahallerde yapılan hırsızlıkla ilişkilendirilmiştir; mahal dışı hırsızlık için poliçede açık hüküm aranmalıdır (bu, Genel Şart ifadesine dayalı bir yorumdur).
- Nakliye masrafları: Teminat kapsamındaki hasarın gerektirdiği nakliyenin en erken yapılmasını sağlayacak mutad vasıtalar dışındaki seri vasıtalarla nakliye masrafları ve fazla mesai ücretleri aksine sözleşme yoksa hariçtir.
Bu nedenle taşınabilir cihaz sigortalanırken şu bilgiler netleştirilir: cihazın hangi mahallerde (ofis, saha, araç içi, yurt dışı) kullanılacağı, poliçede yazılı mahalin tanımı, mahal dışı kullanım için poliçede açık bir genişletme bulunup bulunmadığı ve taşıma sırasındaki riskin nakliyat sigortasıyla mı ele alınacağı. Bu genişletmelerin sunulup sunulmayacağı sigortacıya bağlıdır.
Tabloyu yatay kaydırarak tüm sütunları görebilirsiniz.
| Sabit cihaz | Taşınabilir cihaz | |
|---|---|---|
| Kullanım yeri | Poliçede yazılı sigortalı mahal | Sigortalı mahal içi veya dışı olabilir |
| Genel Şartlardaki durum | Mahal içinde normal çalışma, bakım ve yer değiştirme teminat çerçevesindedir | Poliçede yazılı mahal dışındaki kullanım ve sevkiyat aksine sözleşme yoksa hariçtir (m.2/b) |
| Hırsızlık | Sigortalı kıymetlerin bulunduğu mahallerde hırsızlık sebep olarak sayılmıştır | Mahal dışı hırsızlık için poliçede açık hüküm gerekir |
| Netleştirilecek konular | Cihaz cetveli, yeni ikame bedeli, bakım sözleşmeleri | Kullanım mahalleri, taşıma yöntemi, mahal dışı genişletme, nakliyat sigortası ilişkisi |
İstisnalar ve Poliçe Sınırları
Genel Şartlar iki grup istisna içerir. Birinci grup aksine sözleşme yoksa geçerlidir ve özel şartla genişletilebilir; ikinci grup teminat dışındadır.
Aksine sözleşme yoksa teminat dışında kalanlar (m.2)
- Seri vasıtalarla nakliye masrafları, fazla mesai ve tatil günleri ücret ve zamları
- Seyyar ve taşınabilir cihazların sigortalı mahal dışındaki kullanım ve sevkiyatı sırasındaki ziya ve hasarlar
- Deprem sonucu ziya ve hasarlar
- Grev, lokavt, kargaşalık ve halk hareketleri ile bunların gerektirdiği askeri ve inzibati hareketlerin sebep olduğu hasarlar
- Manyetik disk, bant, kart ve benzeri harici bilgi ortamlarının fiziki hasarı sonucu ziya ve hasarlar (elektronik bilgi işlem sistemlerinde kayıtlı bilgiler dahil)
- Hasarlanan cihaz yerine alternatif bir cihazın kullanılmasından doğan artış iş ve çalışma masrafları
- Valf ve tüplerde meydana gelen ziya ve hasarlar
- 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nda belirtilen terör eylemlerinden doğan zararlar (biyolojik/kimyasal kirlenme hariç, bu ayrıca teminat dışıdır)
Teminat dışında kalanlar (m.3)
- Harp, istila, iç harp, ihtilal, isyan ve ayaklanma
- Nükleer yakıt ve radyoaktivite kaynaklı zararlar
- Kamu otoritesinin sigortalı kıymet üzerindeki tasarrufları
- Hangi sebepten doğarsa doğsun kâr kaybı ve mali sorumluluklar
- Normal işleyişten ve kullanımdan doğan aşınma ve yıpranma, çürüme, paslanma, korozyon, erezyon, oksidasyon ve tedrici bozulmalar
- İmalatçı veya satıcının yasa veya sözleşme gereği sorumlu olduğu ziya ve hasarlar
- Sigorta başlangıcında sigortalının bildiği mevcut kusur, eksiklik ve bozukluklardan doğan hasarlar
- Hasarlanan cihazın hasar giderilmeden kullanılması sonucu doğan zararlar
- Sigortacının sorumluluğunu gerektiren bir hasarla ilgisi olmayan ayar, tamir ve bakım masrafları
- Elektrik sigortası, conta, kayış gibi değiştirilebilir parçalar ve yağ gibi belirli sürelerde yenilenmesi mutad malzemelerin kullanım sonucu hasarı (bu parçalar nedeniyle sigortalı diğer kıymetlerde doğan hasar teminattadır)
- Boyalı, cilalı veya mineli dış yüzeylerdeki sıyrık ve çizik gibi estetik kusurlar (bu kusurlar nedeniyle sigortalı diğer kıymetlerde doğan hasar teminattadır)
- Sigortalının veya yerine geçen sorumlu kişinin kasıt ve ağır kusuru
- Terör eylemlerinden doğan biyolojik ve/veya kimyasal kirlenme, bulaşma veya zehirlenmeler
Sigorta Bedeli, Tazminat Hesabı ve Zamanaşımı
- Sigorta bedeli: Cihazların yeni ikame bedellerine (varsa nakliye, montaj, gümrük, vergi, harç ve masrafları dahil) eşit olmalıdır. Hasar anındaki yeni ikame bedeli sigorta bedelinden fazlaysa, farka isabet eden kısmı sigortalı üstlenir. Sigorta bedeli ile sigorta değeri arasındaki noksanlık tazminatın orantılanmasına yol açar.
- Kısmi hasar: Tazminat, ikame edilen yedek parçaların yeni bedelleri, işçilik, normal nakliye, sökme ve montaj, gümrük, vergi ve harç masraflarını kapsar. Eski parça yerine yeni parça konulması nedeniyle indirim yapılmaz; kurtarılan değerler düşülür.
- Tam hasar: Hasar anındaki yeni kıymetten eskime ve aşınma payı ve kurtarılan değerler düşülür. Onarım masrafları bu tutara eşit veya fazlaysa cihaz tam hasara uğramış sayılır.
- Muafiyet ve limit: Poliçede yazılı muafiyet her hasarda tazminattan indirilir; sorumluluk her halde cihaz için yazılı sigorta bedeliyle sınırlıdır. Hasarla ilgili ilave ve geliştirme masrafları kapsam dışındadır.
- Diğer sigortalar: Aynı hasar başka bir poliçeyle de teminat altındaysa müşterek sigorta esasları uygulanır.
- Zamanaşımı: Sigorta sözleşmesinden doğan talepler 2 yılda zamanaşımına uğrar.
Sigortalının Yükümlülükleri ve Hasar Bildirimi
- Koruma ve bakım: Sigortalı, cihazların emniyeti için sigortalı değilmiş gibi gerekli ihtimamı gösterir, imalatçının talimatına, idari mercilerin kurallarına ve teknik ölçülere uyar. Sigortacı cihazları teftiş ve kontrol etmeye yetkilidir.
- Hasar ihbarı: Hasar en geç 5 gün içinde sigortacıya bildirilir; kurtarma ve koruma tedbirleri alınır, hasarlı yer veya mal zorunlu haller dışında değiştirilmez. Hırsızlık halinde durum derhal zabıtaya bildirilir.
- Tamirat: Genel Şartlara göre ihbar yapılmadan tamirat işlemine başlanmaz; küçük çaptaki tamirler için istisna vardır. Sigortacı ihbardan sonra 7 gün içinde eksperini göndermezse sigortalı hasarlı kısmın tamirine başlayabilir.
- Risk değişikliği: Sigortalı kıymetin poliçede beyan edilen yeri veya hali sigortacının onayı olmadan değişirse en geç 8 gün içinde ihbar edilir.
Elektronik Cihaz Sigortası ile Diğer Poliçelerin Sınırı
Elektronik cihazlar birden fazla poliçenin ilgi alanına girebilir. Genel Şartlar bakımından başlıca sınırlar aşağıdaki gibidir:
Tabloyu yatay kaydırarak tüm sütunları görebilirsiniz.
| Elektronik cihaz (EEI) | Konu ve sınır | |
|---|---|---|
| Makine kırılması | Elektronik makine ve bilgi işlem sistemleri | Makine Kırılması Genel Şartları makine ve tesisleri ele alır; yangın ve hırsızlık MB Genel Şartlarında hariçtir, EEI Genel Şartlarında ise sebepler arasında sayılmıştır (tabii afetlerde deprem EEI için de, aksine sözleşme yoksa, hariçtir) |
| Yangın ve mülk | Cihazın ani hasarı | Cihazlar mülk poliçesinde içerik olarak da yer alabilir. Aynı hasar birden fazla poliçede teminat altındaysa Genel Şartlarda müşterek sigorta esasları uygulanır |
| İş durması | Kâr kaybı hariçtir | Genel Şartlara göre kâr kaybı ve mali sorumluluklar teminat dışıdır; kâr kaybı için ayrı iş durması poliçesi gerekir |
| Siber sigorta | Veri ortamının fiziki hasarı aksine sözleşme yoksa hariçtir | Genel Şartlar siber olayları ayrıca düzenlemez; yalnız harici veri ortamlarının fiziki hasarı aksine sözleşme yoksa hariçtir (m.2/e). Siber olay kaynaklı zararlar için siber poliçe değerlendirilir |
| Nakliyat | Mahal dışı sevkiyat aksine sözleşme yoksa hariçtir | Taşınabilir cihazın sevkiyatı için poliçede açık genişletme yoksa nakliyat sigortası değerlendirilir |
Tablo genel bir çerçevedir; her satırın nihai sonucu ilgili poliçelerin birlikte okunmasıyla belirlenir. Bağlantılı sayfalar: Makine Kırılması Sigortası, Mühendislik Sigortaları, İş Durması, Siber Sigorta.
Teklif ve Underwriting İçin Gerekli Bilgiler
- Cihaz listesi: cins, adet, yapım yılı, model, nitelik ve yeni ikame bedeli
- Sigortalı mahal bilgisi ve cihazların konumları
- Taşınabilir cihazlar için kullanım mahalleri, taşıma yöntemleri ve mahal dışı kullanım ihtiyacı
- Bakım ve servis sözleşmeleri, imalatçı garantileri ve garanti süreleri
- Güvenlik, yangın koruma ve ortam koşulları ile hasar geçmişi
İhtiyaç duyulan bilgiler sigortacıya ve cihaz türüne göre değişebilir.
Sık Sorulan Sorular
Elektronik cihaz sigortası nedir?
Hangi cihazlar sigortalanabilir?
Laptop gibi taşınabilir cihazlar sigortalı mahal dışında kapsanır mı?
Hırsızlık, yangın ve su hasarı kapsanır mı?
Veri kaybı veya iş durması kapsanır mı?
Hasar nasıl tazmin edilir?
Hasar ne zaman bildirilmelidir?
Neolife'ın Rolü
Neolife Grup, ilgili bilgi ve poliçe metinlerini değerlendirerek uygun yerel sigorta çözümlerini araştırabilir, yerleştirme çalışması yürütebilir ve gelen teklifleri karşılaştırabilir. Bu, belirli bir sigortacının kapasitesi, teminatın kabulü, fiyat veya ödeme taahhüdü anlamına gelmez; kabul ve koşullar sigortacıya aittir.