Montaj Sigortası (EAR) Nedir?
Montaj sigortası (EAR — Erection All Risks), makine, tesis ve elektro-mekanik sistemlerin montaj döneminde karşılaşabilecekleri ani ve beklenmedik fiziksel zararların poliçe kapsamı ve istisnaları çerçevesinde sigortalanmasına yönelik bir mühendislik sigortasıdır. Montaj Sigortaları Genel Şartlarının 1. maddesine göre sigorta, konusunu teşkil eden değerlerin teminat müddeti içinde montaj sahasında bulunduğu sırada, poliçede gösterilen istisnalar dışında kalan, önceden bilinmeyen ve ani bir sebeple ziya ve hasara uğraması halini temin eder.
"All Risks" ifadesi sınırsız teminat anlamına gelmez. Teminat ani ve önceden bilinmeyen sebeplerle sınırlıdır; Genel Şartlar ayrıca aksine sözleşme yoksa geçerli olan ve her halükârda geçerli olan teminat dışı haller sayar (aşağıdaki bölümlere bakınız).
Başlıca Montaj İşleri ve Sigortalı Kıymetler
Montaj sigortası, tipik olarak şu alanlardaki kurulum çalışmalarında gündeme gelir:
- Endüstriyel makine ve üretim hatlarının kurulumu
- Enerji, üretim ve altyapı tesislerindeki elektro-mekanik montaj çalışmaları
- Poliçeye konu makine ve teçhizat
Riskler proje özelliklerine, sigortalı kıymetlere, muafiyetlere ve Genel ile Özel Şartlara göre değerlendirilir. Genel Şartların 11. maddesine göre poliçede gösterilen sigorta bedeli, monte edilecek makine, tesisat ve malzemenin (varsa gümrük, vergi, resim ve harçları ile nakliye ve montaj masrafları dâhil) değerinden aşağı olamaz.
Teminat Süresi ve Nakliyattan Montaja Geçiş (m.4)
- Başlangıç: Teminat, poliçede belirtilen başlangıç tarihi esas olmak kaydıyla ekli listedeki kıymetlerin montaj sahasına boşaltıldığı andan itibaren başlar ve poliçede belirtilen bitiş tarihinde sona erer.
- Erken teslim: Montaj bu tarihten önce kısmen veya tamamen bitirilip işverene teslim edilirse teminat bu kısımlar itibarıyla sona erer.
- Nakliyat sigortası varsa: Montaj mahalline boşaltılan makine ve malzeme için nakliyat sigortası mevcutsa montaj teminatı, nakliyat sigortası teminatının bitiminden itibaren başlar.
- Süre uzatımı: Montaj işleri poliçede gösterilen tarihte bitirilmezse teminat müddeti, yetkili Tarife Komitesince tespit olunacak şartlar ve ek bir prim karşılığında uzatılır.
Tecrübe Devresi: Test ve Devreye Alma (m.4)
Montaj Genel Şartları test ve devreye alma dönemini tecrübe devresi olarak düzenler. Genel Şartlar soğuk ve sıcak test ayrımı yapmaz; test planı ile başlangıç ve bitiş tarihleri poliçede açıkça tanımlanmalıdır.
- Dört hafta dâhil: Poliçede aksi belirtilmedikçe teminat müddetine dört haftalık tecrübe devresi de dâhildir.
- Kullanılmış makine ve tesis: Kullanılmış makine ve tesislerin montajının sigortaya konu olması halinde bunlar için tecrübe devresi teminatı verilemez.
- 8 gün önceden bildirim: Sigortalı, tesisin tümünün veya herhangi bir kısmının tecrübe çalışmasına başlama tarihlerini en az 8 gün önceden sigortacıya yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür. Montaj teminat müddeti poliçedeki tarihten önce sona erecekse bu durumun da en az 8 gün önce yazılı bildirilmesi şarttır.
- Dört haftayı aşan süre: Dört haftayı geçen tecrübe devresinde meydana gelen ziya ve hasarlar aksine sözleşme yoksa teminat dışındadır (m.2/f). Tecrübe faaliyetleri dört hafta içinde bitirilemezse teminat müddeti, yetkili Tarife Komitesince tespit olunacak şartlar ve ek bir prim karşılığında uzatılabilir.
- Tecrübe devresi sonrası: Montajı tamamlanan, varsa tecrübe devresi biten veya işverene teslim edilen ya da işveren tarafından kullanılan kısımlardaki ziya ve hasarlar teminat dışıdır (m.3/i).
Teminat Dışı Haller ve Ek Sözleşme
Genel Şartlar iki grup istisna içerir. Birinci grup aksine sözleşme yoksa geçerlidir ve ek sözleşmeyle teminata alınabilir; ikinci grup teminat dışındadır.
Aksine sözleşme yoksa teminat dışında kalanlar (m.2)
- Montajın yapılması için kullanılan makine, alet ve teçhizat ile geçici barakalar ve yardımcı tesisler
- Üçüncü şahısların maruz kalacağı zararlar dolayısıyla sigortalıya düşecek hukuki sorumluluklar
- Hasar neticesi enkazın kaldırılması masrafları
- Teminat kapsamındaki hasarların gerektirdiği, uçak dışındaki seri vasıtalarla yapılan nakliye masrafları ve fazla çalışma ücretleri
- Grev, lokavt, kargaşalık ve halk hareketleri ile bunların gerektirdiği askeri ve inzibati hareketlerin sebep olduğu hasarlar
- Dört haftayı geçen tecrübe devresinde meydana gelen ziya ve hasarlar
- 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nda belirtilen terör eylemleri ve bunlardan doğan sabotaj ile bunları önlemek amacıyla yetkili organlarca yapılan müdahalelerin sonucu zararlar (biyolojik/kimyasal kirlenme ayrıca m.3/m ile hariçtir)
- Teminat altına alınan rizikoların gerçekleşmesi sonucu doğrudan veya dolaylı çevre kirliliği zararları
Teminat dışında kalanlar (m.3)
- Harp, istila, iç harp, ihtilal, isyan ve ayaklanma; nükleer yakıt ve radyoaktivite kaynaklı zararlar
- Kamu otoritesinin sigortalı kıymet üzerindeki tasarrufları
- Kusurlu parça ve kısımların tamir ve ikame masrafları (m.3/d; ayrıntı için sonraki bölüm)
- Aşınma, yıpranma, paslanma ve çürümeler
- Montajda kullanılan makine ve teçhizatın mekanik veya elektriki arıza veya kırılmaları (bu arıza ve kırılmaların diğer sigortalı kıymetlerde doğuracağı ziya ve hasar teminattadır)
- Envanter açıkları
- Sigortalının veya yerine geçen sorumlu kişinin kastı ve sözleşme varsa ağır kusuru
- Montajı tamamlanan, tecrübe devresi biten veya işverene teslim edilen ya da işverence kullanılan kısımlardaki hasarlar
- Montajın gecikmesinden doğan kâr kaybı dâhil her türlü netice zararı (m.3/j)
- Montajla ilgili hava ve kara nakil vasıtaları ile yüzen araçlar
- Nakit, kıymetli evrak, fatura, defter ve belgeler ile inşaat ve tesisat plan ve projeleri
- Terör eylemlerinden doğan biyolojik ve/veya kimyasal kirlenme, bulaşma veya zehirlenmeler
İlave teminatlar: yalnız poliçe ve ek sözleşme koşullarıyla
Üçüncü şahıs sorumluluk, montaj ekipmanı, enkaz kaldırma gibi m.2 kapsamındaki genişletmeler ancak aksine sözleşmeyle, yani poliçe veya ek sözleşme koşullarıyla kapsama girer; kapsam ve limitler poliçede yazılıdır. Montaj Genel Şartlarında mevcut kıymetlere ilişkin ayrı bir hüküm bulunmaz; mevcut kıymetler veya çevre mülkler için teminat poliçedeki açık yazıma bağlıdır.
Kusurlu Parça ve Sonuç Hasarı (m.3/d)
Genel Şartların 3/d maddesi, monte edilecek kıymetlerin kendi bünyelerinde mevcut konstrüksiyon, döküm, malzeme, hesap, atölye ve montaj hatalarını teminat dışı bırakır. Aynı madde bu istisnanın kapsamını da sınırlar: istisna kusurlu parça ve kısımların tamir ve ikame masraflarına münhasırdır ve sigortalı diğer kıymetlerde bu sebeplerle meydana gelecek ziya ve hasarlara şamil değildir.
Tabloyu yatay kaydırarak tüm sütunları görebilirsiniz.
| Kusurlu parça veya kısım | Kusur nedeniyle zarar gören diğer sigortalı kıymetler | |
|---|---|---|
| Genel Şartlardaki durum | Tamir ve ikame masrafları teminat dışıdır | Bu istisnanın kapsamı dışındadır; ayrıca teminat dışı diğer hallere (ör. aşınma, gecikme) bakılır |
| Dikkat edilecekler | Kusurun hangi parçada ve hangi sebepten doğduğu | Hasarın sebebi, poliçenin özel şartları ve klozları, diğer istisnalar |
Bu bölüm kusurlu imalat veya tasarım için koşulsuz teminat ya da koşulsuz genel istisna anlamına gelmez; sonuç hasarın sebebine ve poliçe metnine bağlıdır. CAR tarafındaki karşılığı için İnşaat ve Montaj Sigortası sayfasına bakınız.
Bakım Devresi
Montaj Sigortaları Genel Şartlarında açık bir bakım devresi düzenlemesi bulunmaz. Tersine, montajı tamamlanan, tecrübe devresi biten veya işverene teslim edilen ya da işveren tarafından kullanılan kısımlardaki hasarlar teminat dışıdır (m.3/i).
Bu nedenle montaj poliçesinde otomatik bir bakım teminatı yoktur. Bakım devresi teminatı verilecekse özel kloz ve poliçe şartlarına bağlıdır ve poliçede açıkça yazılmalıdır. İnşaat Sigortası Genel Şartlarında ise bakım devresi ek sözleşmeyle düzenlenir (A.3/f); ayrıntı için İnşaat ve Montaj Sigortası sayfasına bakınız.
Gecikme Kaybı (DSU/ALOP) ve Standart Maddi Hasar Teminatı
Projenin başlangıcının gecikmesine bağlı finansal kayıp, montaj sigortasının standart maddi hasar teminatından farklıdır. Genel Şartların 3/j maddesine göre montajın gecikmesinden, kısmen veya tamamen durmasından, taahhüdün tamamlanamamasından, akdin feshinden veya cezai şartların uygulanmasından ileri gelen zararlar dâhil kâr kaybı ve estetik kusurlar gibi her türlü netice zararı teminat dışıdır.
DSU/ALOP, ana poliçedeki (EAR) teminatlı bir maddi hasara bağlı bir kayıp olarak ayrıca düzenlenir; bu sayfa DSU/ALOP için doğrulanmış bir Genel Şart, wording veya teminat tetikleyicisi sunmaz ve teminat verileceği anlamına gelmez. Genel çerçeve için Mühendislik Sigortaları sayfasına bakınız.
CAR ve EAR Arasındaki Teknik Ayrım
CAR ağırlıklı olarak inşaat işlerini, EAR ise montaj ve kurulum işlerini ele alır. İki sigortanın ayrı Genel Şartları vardır.
Tabloyu yatay kaydırarak tüm sütunları görebilirsiniz.
| CAR (inşaat) | EAR (montaj) | |
|---|---|---|
| Genel Şartlar | İnşaat Sigortası GŞ (Bütün Riskler) | Montaj Sigortaları GŞ |
| Ağırlıklı iş | İnşaat işleri | Montaj ve kurulum işleri |
| Teminat başlangıcı | İnşaat GŞ A.5: inşaat sahasına boşaltma anı; nakliyat sigortası varsa onun bitimi | Montaj sahasına boşaltma anı; nakliyat sigortası varsa onun bitimi (m.4) |
| Test ve bakım | Bakım devresi ek sözleşmeyle (A.3/f) | Dört haftalık tecrübe devresi (m.4); bakım devresi hükmü yok |
| Kusur istisnası | Plan/proje/hesap hatası fiziksel hasarı (A.4/h); kusurlu malzeme ve işçilik (A.4/ı) | Kusurlu parçanın tamir ve ikame masrafı (m.3/d) |
| Gecikme ve kâr kaybı | Teminat dışı (A.4/k) | Teminat dışı (m.3/j) |
Karma EPC projeleri: Tek bir kesin sınıflandırma kuralı ileri sürülmez. Baskın faaliyet, sigortalı kıymetler, proje aşamaları ve underwriter değerlendirmesi birlikte dikkate alınır. CAR yapısı için İnşaat ve Montaj Sigortası sayfasına bakınız.
Sigorta Bedeli, Hasar Bildirimi ve Zamanaşımı
- Bedel artışı: Sigorta bedelini oluşturan değerlerde artış olursa sigorta ettiren bunu öğrendiğinde en geç 5 gün içinde ve hasardan önce yazılı bildirmelidir. Sigorta bedelinin yüzde 20'sini geçmeyen artışlar sigortalı sayılır; aşan artışlar için sigortacının yazılı muvafakati gerekir (m.11).
- Hasar ihbarı: Hasarın öğrenildiği tarihten itibaren 5 gün içinde sigortacıya ihbar edilir; kurtarma ve korunma tedbirleri alınır. Sigortacı ihbardan sonra 7 gün içinde eksperini göndermezse sigortalı hasarlı kısmın tamirine başlayabilir (m.12).
- Tazminat: Kısmi hasarda kıymetin hasardan bir gün önceki duruma getirilme bedeli, tam hasarda hasardan bir gün önceki değer ödenir; sovtaj ve varsa muafiyet düşülür. Kullanılmış kıymetlerde ikame edilen parçalar için eski-yeni farkı indirimi yapılır (m.15).
- Zamanaşımı: Sigorta sözleşmesinden doğan talepler iki yılda zamanaşımına uğrar (m.23).
Teknik Bilgi ve Underwriting Bilgi Seti
Montaj sigortası teklifinin değerlendirilmesinde sigortacı genellikle aşağıdaki bilgileri isteyebilir. Bu bir zorunlu evrak listesi değil, underwriting bilgi setidir; ihtiyaç duyulan bilgiler sigortacıya ve projeye göre değişir.
- Proje ve işin ayrıntılı tarifi
- İşveren, yüklenici ve alt yükleniciler
- Montaj yeri ve proje takvimi
- Makine ve teçhizat envanteri ile sigorta bedelleri
- Yeni ve kullanılmış ekipman ayrımı
- Nakliyat ve saha teslim planı
- Test ve devreye alma prosedürü ile süresi
- Zemin, çevresel ve üçüncü şahıs riskleri
- Talep edilen ek teminatlar ve muafiyetler
- Mevcut sigorta programları
Sık Sorulan Sorular
Montaj sigortası (EAR) nedir?
"All Risks" ifadesi her zararın kapsandığı anlamına gelir mi?
Teminat ne zaman başlar?
Nakliyat sigortası montaj teminatına otomatik devam eder mi?
Test ve devreye alma dönemi kapsanır mı?
Kusurlu parça ve ondan doğan hasar kapsanır mı?
Montaj poliçesinde bakım devresi teminatı var mıdır?
Montajın gecikmesinden doğan kâr kaybı (DSU/ALOP) kapsanır mı?
Projem CAR mı yoksa EAR mı kapsamında sigortalanır?
Neolife'ın Rolü
Neolife Grup, ilgili bilgi ve poliçe metinlerini değerlendirerek uygun yerel sigorta çözümlerini araştırabilir, yerleştirme çalışması yürütebilir ve gelen teklifleri karşılaştırabilir. Bu, belirli bir sigortacının kapasitesi, teminatın kabulü, fiyat veya ödeme taahhüdü anlamına gelmez; kabul ve koşullar sigortacıya aittir.