Ürün Sorumluluk ≠ Ürün Geri Çağırma
Ürün Sorumluluk Sigortası: Kusurlu ürünün üçüncü şahıslara (kullanıcı, tüketici, müşteri) verdiği bedensel yaralanma veya maddi hasara karşı açılan tazminat davalarını karşılar. Sigortalının ihracatçı/üretici sıfatıyla ödeyeceği tazminatlar ve savunma giderleri bu kapsamda değerlendirilir.
Ürün Geri Çağırma Sigortası (Recall): Ürünün piyasadan geri toplanmasına yol açan bir kusur veya güvenlik endişesi durumunda lojistik, imha, müşteri bildirimi ve marka itibar kriz masraflarını karşılar. Üçüncü şahısa zarar olmadan da tetiklenebilir.
Kim Sorumlu — Üretim ve Dağıtım Zinciri
Ürün sorumluluk zincirinde sadece üretici değil, değer zincirinin pek çok halkası hukuki risk taşır:
Üretici
Tasarım ve üretim sürecindeki kusurlardan birincil sorumlu; en kapsamlı yükümlülük.
İthalatçı
AB piyasasına yönelik satışlarda yabancı üretici adına piyasaya sunan ithalatçı da doğrudan sorumlu olabilir.
İhracatçı
Ürünü yabancı piyasaya süren ihracatçı, alıcı ülkenin ürün sorumluluk hukukuna tabi olur.
Dağıtıcı / Bayi
Ürünün satışını yapan kanal da bazı hukuk düzenlerinde sorumluluk zincirinde yer alabilir.
Recall Sigortası — Ne Zaman Devreye Girer?
| Senaryo | Ürün Sorumluluk | Recall Sigortası |
|---|---|---|
| Kullanıcı yaralandı, dava açıldı | ✓ Kapsar | — Doğrudan ilgisiz |
| Gıda güvenliği endişesiyle büyük geri çağırma | — Üçüncü şahıs zararı yoksa değil | ✓ Lojistik + müşteri bilg. |
| Ürün yanlış etiket nedeniyle geri toplandı | — Zarar olmayabilir | ✓ İmha + iletişim masrafları |
| Kusurlu ürün müşteri mülkünü hasara uğrattı | ✓ Maddi zarar kapsamı | — İlgisiz |
| İtibar kaybı, marka değer düşüşü | — Kapsam dışı | ✓ Bazı wording'lerde kısmi |
Hangi Sektörler Risk Taşır?
- Gıda ve içecek — En sık recall tetikleyeni; mikrobiyolojik kontaminasyon, yabancı madde, alerjen bildirimi eksikliği
- Farmasötik ve tıbbi cihaz — Yüksek tazminat riski, katı regülasyon, klinik kullanım sorumluluğu
- Otomotiv yan sanayi — Yedek parça ve bileşen kusurlarında büyük seri recall senaryoları
- Tüketici elektroniği ve oyuncak — CE direktifi uyumu, çocuk güvenliği yüksek risk
- Kimyasal ve tehlikeli madde — Çevresel zarar boyutu EIL sigortasıyla birlikte değerlendirilir
- İnşaat malzemeleri — Yapı hasarına yol açan ürün kusurları uzun gecikmeli talepler doğurabilir